Redakcja „Wolne Lektury”

h1. Nota o utworze (abstrakt)

Celem not jest zachęcenie czytelniczki i czytelników do przeczytania książki oraz pozycjonowanie książek WL w wyszukiwarkach. W związku z tym nota o utworze powinna być zgodne z poniższymi wymaganiami:

*Zawartość merytoryczna* w sugerowanej kolejności:

1. Pierwszy akapit powinien być jednozdaniową zachętą do przeczytania danej pozycji (długość 50-100 znaków) - będzie się on wyświetlał na banerach w różnych miejscach strony.

2. Imię i nazwisko autora oraz tytuł i opis tematyki utworu (w przypadku epiki i dramatu przedstawienie bohaterów, czasu akcji, główne wątki).

3. Wskazanie, dlaczego dzisiaj warto czytać ten utwór, znaczenie dla współczesnych czytelników, np. dla rozumienia procesów, debat, problemów współczesnego świata, istotne kwestie psychologiczne, filozoficzne poruszane w utworze.

4. Opis funkcjonowania utworu w kulturze (np. ,,kluczowe dzieło romantyzmu, w którym po raz pierwszy pojawia się...") i popkulturze (np. ,,wielokrotnie filmowane..."),

5. Ciekawostki, anegdoty, tajemnice, frapujące szczegóły: co współcześnie może być ciekawe, zwracające uwagę lub może śmieszne czy dziwne.

6. W przypadku tłumaczeń: imię i nazwisko tłumacza, można też dodać kilka zdań o tłumaczu i tłumaczeniu, jeśli jest to ciekawe (np. że jest to tłumaczenie Boy'a albo że ten przekład uznawany jest za najlepszy, najpełniejszy itd.)

*Wymagania formalne*

* Noty powinny stanowić zbiór różnorodnych, ciekawych tekstów o objętości ok. 1500 tys. znaków (dłuższe dla lektur szkolnych i superhitów)

* Nota musi zawierać informację o tym, że utwór jest lekturą szkolną w szkole podstawowej lub ponadpodstawowej (ze wskazaniem, o ile to możliwe klasy: dot. szkoły podstawowej) oraz informację, że nasze wydanie zawiera przypisy opracowane specjalnie dla uczennic i uczniów (jeśli dotyczy)

*Wymagania językowe*

* Noty o lekturach dla dzieci i młodszej młodzieży: Najlepiej stosować czas teraźniejszy w części opisującej fabułę utworu, np. ,,Heidi mieszka z dziadkiem. Pewnego dnia dowiaduje się, że..." itd., ,,Królewna Śnieżka jest sierotą..." itd.

* Imię i nazwisko autora oraz tytuł powinny powtarzać się w tekście i być użyte przynajmniej raz w mianowniku i przynajmniej raz w dopełniaczu (Adam Mickiewicz, ,,Pan Tadeusz"; ,,Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza)

* Ważne jest użycie następujących fraz kluczowych:  autor + tytuł, autor + lektury, tytuł + ebook, tytuł + audiobook, tytuł + lektura, np.: 

W powieści „Potop” Henryk Sienkiewicz przedstawia... 

Ebook ,,Pani Twardowska" zawiera przypisy opracowane specjalnie dla uczennic i uczniów szkoły podstawowej. 

Audiobook ,,Lalka" Bolesława Prusa czyta Masza Bogucka.

h1. NOWE WYTYCZNE 2026: dodajemy nagłówki z frazami i wyróżnienia w tekście

1. Długość noty: *ok. 1,5 tys. znaków ze spacjami*.

2. Konstrukcja tekstu:

Lead

Pierwszy akapit - kilka zdań (2-3) na temat książki - fabuła, podstawowe informacje. Zachęta do przeczytania utworu.

Nagłówek 

Akapit – tekst.

Nagłówek

Akapit – tekst. 

Zachęta do przeczytania utworu.

3. Informacje do zawarcia w treści – według dotychczasowych wytycznych: wprowadzenie treści, najważniejsi bohaterowie, kontekst kulturowy itd.

Warto zaznaczyć w opisie, jeśli jest to: lektura szkolna, najważniejszy utwór autora, autor otrzymał nagrodę, utwór jest dostępny w formie audiobooka.

4. Naturalne użycie fraz kluczowych, tj tytułu i autora danego utworu. Przykładowe frazy kluczowe:

„Pastorałka” Schillera („Pastorałkę” Schillera itd.)

w „Pastorałce” Leon Schiller…

e-book „Pastorałka” L. Schillera…

Uwagi: frazy nie powinny pojawiać się w każdym zdaniu w akapicie (ryzyko „przesycenia frazą”). Warto, by zostały wyboldowane. Frazy powinny za to pojawić się w każdym nagłówku. 

h1. Struktura

0. „metoda Reutersa” - wyobrażamy sobie, że jesteśmy na tonącym statku, a czytelnik od nas odpływa i nie wiemy, kiedy przestanie nas słyszeć: co do niego zawołamy? Czyli *najważniejsze na początku*

*1. Nagłówek* 

- jednozdaniowy opis książki, który zachęca do czytania dalej; pełni taką funkcję, jak tytuł artykułu w gazecie

(Aby go sformułować, zadajemy sobie pytanie, co jest najmocniejszą stroną książki)

*2. Pierwszy akapit* 

- opis treści, fabułę, najważniejsze wątki książki własnymi słowami i w sposób zachęcający do czytania   

*3. Drugi akapit i następne* 

- anegdoty o powstawaniu książki i autorach, 

- kontrowersje związane z książką lub autorem, 

- fundamentalne dla treści przypisy (omówienie ich treści),

- charakterystyka gatunkowa,

- dorobek i życiorys autorów,

- tło epoki, jej najważniejsze cechy, 

- inne: ciekawostki itp.

*4. Elementy stałe*

- formaty/lektura

- ew. sponsorzy książki

- ew. lektorzy

h1. checklista elementów:

*1. Lead*

* Czy pierwsze zdanie jest krótkie i soczyste, zachęca, by sięgnąć po książkę?

*2. Autorstwo*

* Autor w mianowniku 

* Autor w dopełniaczu 

* Tłumacz w mianowniku (jeśli tekst jest tłumaczeniem)

* Tłumacz w dopełniaczu (jeśli tekst jest tłumaczeniem)

* Ilustrator w mianowniku

* Ilustrator w dopełniaczu

* Lektor (jeśli audiobook)

*3. Tytuł*

* tytuł w mianowniku 

* tytuł w miejscowniku (np. w _Panu Tadeuszu_)

* tytuł lektury szkolnej - rozdziału/opowiadania/wiersza - jeśli funkcjonuje osobno

* tytuł oryginału (jeśli tłumaczenie)

*4. Słowa i frazy kluczowe:*

* e-book

* audiobook (jeśli jest)

* pdf

np. Książka _Dziwne losy Jane Eyre_ Charlotte Brontë dostępna jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF. Audiobook czyta Joanna Niemirska.