Redakcja „Wolne Lektury”

h1. Nota o utworze (abstrakt) - wytyczne 2026: dodajemy nagłówki z frazami i wyróżnienia w tekście

1. Długość noty: *ok. 1,5 tys. znaków ze spacjami*.

2. *Konstrukcja* tekstu:

Lead

Pierwszy akapit - kilka zdań (2-3) na temat książki - fabuła, podstawowe informacje. Zachęta do przeczytania utworu.

Nagłówek 

Akapit – tekst.

Nagłówek

Akapit – tekst. 

Zachęta do przeczytania utworu.

3. Informacje, które należy zawrzeć w treści – wprowadzenie, najważniejsi bohaterowie, kontekst kulturowy itd.

Warto zaznaczyć w opisie, jeśli jest to: lektura szkolna, najważniejszy utwór autora, autor otrzymał nagrodę, powstały jego znane ekranizacje, utwór jest dostępny w formie audiobooka.

4. Naturalne użycie *fraz kluczowych*, tj tytułu i autora danego utworu. Przykładowe frazy kluczowe:

„Pastorałka” Schillera („Pastorałkę” Schillera itd.)

w „Pastorałce” Leon Schiller…

e-book „Pastorałka” L. Schillera…

Uwagi: 

Frazy nie powinny pojawiać się w każdym zdaniu w akapicie (ryzyko „przesycenia frazą”). 

Zaznaczenie tagiem *,,wyróżnienie"* sprawi, że po publikacji zostaną *wyboldowane*. 

Frazy powinny pojawić się nagłówkach. 

Nagłówki oznaczamy tagiem *,,śródtytuł"*.

h1. Struktura

0. „metoda Reutersa” - wyobrażamy sobie, że jesteśmy na tonącym statku, a czytelnik od nas odpływa i nie wiemy, kiedy przestanie nas słyszeć: co do niego zawołamy? Czyli *najważniejsze na początku*

*1. Nagłówek* 

- jednozdaniowy opis książki, który zachęca do czytania dalej; pełni taką funkcję, jak tytuł artykułu w gazecie

(Aby go sformułować, zadajemy sobie pytanie, co jest najmocniejszą stroną książki)

*2. Pierwszy akapit* 

- opis treści, fabułę, najważniejsze wątki książki własnymi słowami i w sposób zachęcający do czytania   

*3. Drugi akapit i następne* 

- anegdoty o powstawaniu książki i autorach, 

- kontrowersje związane z książką lub autorem, 

- fundamentalne dla treści przypisy (omówienie ich treści),

- charakterystyka gatunkowa,

- dorobek i życiorys autorów,

- tło epoki, jej najważniejsze cechy, 

- inne: ciekawostki itp.

*4. Elementy stałe*

- formaty/lektura

- ew. sponsorzy książki

- ew. lektorzy

h1 Czemu służą noty o utworze?

Celem not jest zachęcenie czytelniczki i czytelników do przeczytania książki oraz pozycjonowanie książek WL w wyszukiwarkach. 

*Zawartość merytoryczna*:

1. Pierwszy akapit --- jednozdaniowa zachęta do przeczytania danej pozycji (długość 50-100 znaków) - będzie się on wyświetlał na banerach w różnych miejscach strony.

2. Imię i nazwisko autora oraz tytuł i opis tematyki utworu (w przypadku epiki i dramatu przedstawienie bohaterów, czasu akcji, główne wątki).

3. Wskazanie, dlaczego dzisiaj warto czytać ten utwór, znaczenie dla współczesnych czytelników, np. dla rozumienia procesów, debat, problemów współczesnego świata, istotne kwestie psychologiczne, filozoficzne poruszane w utworze.

4. Opis funkcjonowania utworu w kulturze (np. ,,kluczowe dzieło romantyzmu, w którym po raz pierwszy pojawia się...") i popkulturze (np. ,,wielokrotnie filmowane..."),

5. Ciekawostki, anegdoty, tajemnice, frapujące szczegóły: co współcześnie może być ciekawe, zwracające uwagę lub może śmieszne czy dziwne.

6. W przypadku tłumaczeń: imię i nazwisko tłumacza, można też dodać kilka zdań o tłumaczu i tłumaczeniu, jeśli jest to ciekawe (np. że jest to tłumaczenie Boy'a albo że ten przekład uznawany jest za najlepszy, najpełniejszy itd.)

*Wymagania formalne*

* Noty powinny stanowić zbiór różnorodnych, ciekawych tekstów o objętości ok. 1500 tys. znaków (dłuższe dla lektur szkolnych i superhitów)

* Nota musi zawierać informację o tym, że utwór jest lekturą szkolną w szkole podstawowej lub ponadpodstawowej (ze wskazaniem, o ile to możliwe, klasy, jeśli dot. szkoły podstawowej) oraz informację, że nasze wydanie zawiera przypisy opracowane specjalnie dla uczennic i uczniów (jeśli tak jest)

*Wymagania językowe*

* Noty o lekturach dla dzieci i młodszej młodzieży: Najlepiej stosować czas teraźniejszy w części opisującej fabułę utworu, np. ,,Heidi mieszka z dziadkiem. Pewnego dnia dowiaduje się, że..." itd., ,,Królewna Śnieżka jest sierotą..." itd.

* Ważne jest użycie następujących fraz kluczowych:  autor + tytuł, autor + lektury, tytuł + ebook, tytuł + audiobook, tytuł + lektura, np.: 

W powieści „Potop” Henryk Sienkiewicz przedstawia... 

Ebook ,,Pani Twardowska" zawiera przypisy opracowane specjalnie dla uczennic i uczniów szkoły podstawowej. 

Audiobook ,,Lalka" Bolesława Prusa czyta Masza Bogucka.

h1. checklista elementów:

*1. Lead*

* Czy pierwsze zdanie jest krótkie i soczyste, zachęca, by sięgnąć po książkę?

*2. Autorstwo*

* Autor  

* Tłumacz (jeśli tekst jest tłumaczeniem)

* Ilustrator w mianowniku (jeśli są ilustracje)

* Lektor (jeśli audiobook)

*4. Słowa i frazy kluczowe zaznaczamy wyróżnieniem*

*5. Końcowe zdanie zawsze w formie takiej jak:

np. Książka _Dziwne losy Jane Eyre_ Charlotte Brontë dostępna jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF. Audiobook czyta Joanna Niemirska.