Projekt

Ogólne

Profil

Implementacja prosta » Historia » Wersja 8

Radek Czajka, 2021-10-28 09:18

1 4
h1. Implementacja prosta
2
3
Uwaga! Jest to pierwsza wersja implementacji. Jeśli chcesz pomóc w pracach nad kolejną wersją wejdź na stronę dyskusji [[implementacji złożonej]]. 
4
5
Wzór tagów Dublin Core:
6
7
<pre>
8
<?xml version='1.0' encoding='utf-8'?>
9
<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
10
xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
11
<rdf:Description rdf:about="LINK DO PLATFORMY REDAKCYJNEJ">
12
<dc:creator xml:lang="pl">NAZWISKA AUTORA, IMIONA AUTORA</dc:creator>
13
<dc:title xml:lang="pl">TYTUŁ UTWORU</dc:title>
14
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl">TYTUŁ DZIEŁA NADRZĘDNEGO</dc:relation.isPartOf>
15
<dc:relation.hasPart xml:lang="pl">TYTUŁ DZIEŁA PODRZĘDNEGO</dc:relation.hasPart>
16
<dc:relation.isVariantOf xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">LINK DO INNEJ WERSJI JĘZYKOWEJ NA WOLNYCH LEKTURACH</dc:relation.isVariantOf>
17
<dc:contributor.translator xml:lang="pl">NAZWISKA TŁUMACZA, IMIONA TŁUMACZA</dc:contributor.translator>
18
<dc:contributor.editor xml:lang="pl">NAZWISKA REDAKTORA, IMIONA REDAKTORA</dc:contributor.editor>
19
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl">NAZWISKA REDAKTORA TECHNICZNEGO, IMIONA REDAKTORA TECHNICZNEGO</dc:contributor.technical_editor>
20 8 Radek Czajka
<dc:contributor.consultant xml:lang="pl">NAZWISKA KONSULTANTA, IMIONA KONSULTANTA</dc:contributor.consultant>
21
<dc:contributor xml:lang="pl">NAZWISKA KONTRYBUTORA, IMIONA KONTRYBUTORA</dc:contributor>
22 4
<dc:publisher xml:lang="pl">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
23
<dc:subject.period xml:lang="pl">EPOKA</dc:subject.period>
24
<dc:subject.type xml:lang="pl">RODZAJ LITERACKI</dc:subject.type>
25
<dc:subject.genre xml:lang="pl">GATUNEK LITERACKI</dc:subject.genre>
26
<dc:subject.genre xml:lang="pl">GATUNEK LITERACKI</dc:subject.genre>
27
<dc:description xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana
28
 przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
29
<dc:identifier.url xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ [LINK DO STRONY W SERWISIE WOLNELEKTURY.PL]</dc:identifier.url>
30
<dc:source.URL xml:lang="pl">LINK DO PLIKU ŹRÓDŁOWEGO NA STRONACH POLONA.PL</dc:source.URL>
31
<dc:source xml:lang="pl">ADRES WYDAWNICZY</dc:source>
32
<dc:source.ISBN xml:lang="pl">NUMER ISBN PLIKU ŹRÓDŁOWEGO</dc:source.ISBN>
33
<dc:rights xml:lang="pl">Domena publiczna - zm. [OPIS STANU PRAWNEGO TEKSTU]</dc:rights>
34
<dc:date.pd xml:lang="pl">DATA DO DOMENY PUBLICZNEJ</dc:date.pd>
35
<dc:format xml:lang="pl">xml</dc:format>
36
<dc:type xml:lang="pl">text</dc:type>
37
<dc:type xml:lang="en">text</dc:type>
38
<dc:date xml:lang="pl">DATA UTWORZENIA PLIKU DC</dc:date>
39
<dc:audience xml:lang="pl">POZIOM NAUCZANIA</dc:audience>
40
<dc:audience xml:lang="pl">POZIOM NAUCZANIA</dc:audience>
41
<dc:language xml:lang="pl">pol</dc:language>
42 5 Paulina Choromańska
<dc:relation.hasFormat id="pdf" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/WSTAWIC-ODPOWIEDNI-LINK-DO-KSIAZKI-NA-WL.pdf</dc:relation.hasFormat>
43
<meta refines="#pdf" id="pdf-id" property="dcterms:identifier">ISBN-XXX-XX-XXX-XXXX-X</meta>
44
<meta refines="#pdf-id" property="identifier-type">ISBN</meta>
45
<meta refines="#pdf" property="dcterms:format">application/pdf</meta>
46
<dc:relation.hasFormat id="html" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/WSTAWIC-ODPOWIEDNI-LINK-DO-KSIAZKI-NA-WL.html</dc:relation.hasFormat>
47
<meta refines="#html" id="html-id" property="dcterms:identifier">ISBN-XXX-XX-XXX-XXXX-X</meta>
48
<meta refines="#html-id" property="identifier-type">ISBN</meta>
49
<meta refines="#html" property="dcterms:format">text/html</meta>
50
<dc:relation.hasFormat id="txt" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/media/book/txt/WSTAWIC-ODPOWIEDNI-LINK-DO-KSIAZKI-NA-WL.txt</dc:relation.hasFormat>
51
<meta refines="#txt" id="txt-id" property="dcterms:identifier">ISBN-XXX-XX-XXX-XXXX-X</meta>
52
<meta refines="#txt-id" property="identifier-type">ISBN</meta>
53
<meta refines="#txt" property="dcterms:format">text/plain</meta>
54
<dc:relation.hasFormat id="epub" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/media/book/epub/WSTAWIC-ODPOWIEDNI-LINK-DO-KSIAZKI-NA-WL.epub</dc:relation.hasFormat>
55
<meta refines="#epub" id="epub-id" property="dcterms:identifier">ISBN-XXX-XX-XXX-XXXX-X</meta>
56
<meta refines="#epub-id" property="identifier-type">ISBN</meta>
57
<meta refines="#epub" property="dcterms:format">application/epub+zip</meta>
58
<dc:relation.hasFormat id="mobi" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/WSTAWIC-ODPOWIEDNI-LINK-DO-KSIAZKI-NA-WL.mobi</dc:relation.hasFormat>
59
<meta refines="#mobi" id="mobi-id" property="dcterms:identifier">ISBN-XXX-XX-XXX-XXXX-X</meta>
60
<meta refines="#mobi-id" property="identifier-type">ISBN</meta>
61
<meta refines="#mobi" property="dcterms:format">application/x-mobipocket-ebook</meta>
62
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1.jpg</dc:relation.coverImage.url>
63
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1</dc:relation.coverImage.source>
64
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1</dc:relation.coverImage.source>
65 4
</rdf:Description>
66
</rdf:RDF>
67
</pre>
68
69
h2. Nagłówek pliku z danymi
70
71
<pre>
72
<?xml version="1.0"?>
73
74
<rdf:RDF xmlns:rdf="http:<//www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
75
</pre>
76
77
78
h2. Tag deklaracji otwierającej blok pól DC
79
80
<pre>
81
<rdf:Description rdf:about="LINK DO PLATFORMY REDAKCYJNEJ">
82
</pre>
83
84
Link do tekstu na platformie redakcyjnej.
85
86
h2. Autor
87
88
<pre>
89
<dc:creator xml:lang="pl">NAZWISKA AUTORA, IMIONA AUTORA</dc:creator>
90
</pre>
91
92
Nazwisko i imię autora książki zapisane w formacie NAZWISKO, IMIĘ (oddzielone przecinkiem). Autor to nazwa własna identyfikująca daną osobę. Nazwę osobową może stanowić: imię, nazwisko, nazwisko i imię, pseudonim, nazwa związana z godnością osoby, nazwa zaczynająca się od imienia (np. nazwy świętych, błogosławionych, i niektóre nazwy średniowieczne). Hasło osobowe może zawierać dopowiedzenia: daty biograficzne, słowne określenia identyfikujące daną osobę: określenia pokrewieństwa, godności, tytuły szlacheckie itp. 
93
94
Pole autor jest przykładem pola z danymi osobowymi i przy jego definiowaniu pojawiają się takie same pytania i problemy, jak przy innych polach z tej grupy, z których najczęściej używane to współtwórca (<dc:contributor>). Ogólne rozważania o strukturze danych osobowych można znaleźć na wspomnianej wcześniej poświęconej im stronie.
95
96
W projekcie lektury posługujemy się polem autor zgodnie z formatem używanym w ramach schematu DC przez Bibliotekę Narodową, ale bez podawania dat urodzin i śmierci, np.:
97
98
<pre>
99
<dc:creator xml:lang="pl">Andersen, Hans Christian</dc:creator>
100
101
<dc:creator xml:lang="pl">Kochanowski, Jan</dc:creator>
102
103
<dc:creator xml:lang="pl">Saint-Exupéry, Antoine de</dc:creator>
104
</pre>
105
106
W przypadku więcej niż jednego autora wpisujemy po prostu dwa pola jedno pod drugim, np.:
107
108
<pre>
109
<dc:creator xml:lang="pl">Grimm, Wilhelm Karl</dc:creator>
110
111
<dc:creator xml:lang="pl">Grimm, Jacob Ludwig Karl</dc:creator>
112
</pre>
113
114
h2. Tytuł
115
116
<pre>
117
<dc:title xml:lang="pl">TYTUŁ UTWORU</dc:title>
118
</pre>
119
120
Tytuł to tytuł przejęty z publikacji. W przypadku dzieła złożonego z części podaje się tytuł części, natomiast tytuł całości podaje się w polu <dc:relation.isPartOf>. Na przykład w tym polu podaje się "Tren IX", natomiast tytuł "Treny" w polu <dc:relation.isPartOf>.
121
122
h2. Dzieło nadrzędne i podrzędne
123
124
<pre>
125
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl">>LINK DO STRONY DZIEŁA NADRZĘDNEGO W SERWISIE WOLNELEKTURY.PL</dc:relation.isPartOf>
126
127
<dc:relation.hasPart xml:lang="pl">LINK DO STRONY DZIEŁA PODRZĘDNEGO W SERWISIE WOLNELEKTURY.PL</dc:relation.hasPart>
128
</pre>
129
130
Odesłanie do dzieła nadrzędnego bądź podrzędnego/nych. Przyjętą zasadą jest uznanie za podstawową "jednostkę lekturową" konkretnego wiersza lub opowiadania. To pole umożliwia sporządzanie spisów treści dla np. wszystkich Trenów czy Pieśni. Dlatego dla np. dzieła "Tren IX" w tym miejscu pojawi się tytuł "Treny".
131
132
h2. Inne wersje językowe
133
134
<pre><dc:relation.isVariantOf xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">LINK DO INNEJ WERSJI JĘZYKOWEJ NA WOLNYCH LEKTURACH</dc:relation.isVariantOf></pre>
135
136
Odesłanie do tego samego dzieła w innym języku opublikowanego już na Wolnych Lekturach.
137
138
h2. Współtwórca
139
140
<pre>
141
<dc:contributor.translator xml:lang="pl">NAZWISKA TŁUMACZA, IMIONA TŁUMACZA</dc:contributor.translator>
142
143
<dc:contributor.editor xml:lang="pl">NAZWISKA REDAKTORA, IMIONA REDAKTORA</dc:contributor.editor>
144 8 Radek Czajka
145
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl">NAZWISKA REDAKTORA TECHNICZNEGO, IMIONA REDAKTORA TECHNICZNEGO</dc:contributor.technical_editor>
146
147
<dc:contributor.consultant xml:lang="pl">NAZWISKA KONSULTANTA, IMIONA KONSULTANTA</dc:contributor.consultant>
148
149
<dc:contributor xml:lang="pl">NAZWISKA KONTRYBUTORA, IMIONA KONTRYBUTORA</dc:contributor>
150 4
</pre>
151
152
153 8 Radek Czajka
Współtwórca to osoba odpowiedzialna za współudział w tworzeniu treści: tłumacz, redaktor, redaktor techniczny, konsultant, kontrybutor. Zasadniczo dla określenia tego elementu należy użyć tagu dc:contributor rozszerzonego o rodzaj współpracy (a więc dc:contributor.translator dla tłumacza, itd). Dla każdego współtwórcy tworzymy osobne pole DC.
154 4
155
[[Lista możliwych charakterów współpracy]]
156
157
h2. Wydawca
158
159
<pre>
160
<dc:publisher xml:lang="pl">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
161
</pre>
162
163
Wydawca określa instytucję-producenta pliku. W naszym przypadku będzie to Fundacja Nowoczesna Polska.
164
165
166
h2. Epoka literacka
167
168
<pre>
169
<dc:subject.period xml:lang="pl">EPOKA</dc:subject.period>
170
</pre>
171
172
W polach dc:subject wpisujemy opis rzeczowy dzieła wyrażony w formie słów kluczowych. Pole dc:subject.period uzupełniamy nazwą odpowiedniej [[epoki literackiej]] wybranej z listy. Uwaga: możemy wybrać tylko jedną epokę literacką, co niekiedy prowadzi do "trudnych decyzji", ale serwis wolnelektury.pl nie obsługuje więcej niż jednego takiego pola. W przypadku gdy utwór przynależy do dwóch epok literackich, drugą (która została uznana z mniej znamienną) wpisujemy do Dyskusji DC utworu, ponieważ funkcjonalność serwisu będzie systematycznie rozwijana.
173
174
h2. Rodzaj literacki
175
176
<pre>
177
<dc:subject.type xml:lang="pl">RODZAJ LITERACKI</dc:subject.type>
178
</pre>
179
180
Pole dc:subject.type uzupełniamy nazwą [[rodzaju literackiego]]: liryka, epika lub dramat. Uwaga: możemy wybrać tylko jeden z trzech rodzajów literackich, co niekiedy prowadzi do "trudnych decyzji", ale serwis wolnelektury.pl nie obsługuje więcej niż jednego takiego pola. W przypadku gdy utwór przynależy do dwóch rodzajów literackich postępujemy jak wyżej.
181
182
h2. Gatunek literacki
183
184
<pre>
185
<dc:subject.genre xml:lang="pl">GATUNEK LITERACKI</dc:subject.genre>
186
</pre>
187
188
Pole dc:subject.genre uzupełniamy [[nazwą gatunku]] literackiego wybranego z listy. Uwaga: możemy wybrać tylko jeden gatunek, co niekiedy prowadzi do "trudnych decyzji", ale serwis wolnelektury.pl nie obsługuje więcej niż jednego takiego pola. W przypadku gdy utwór przynależy do dwóch lub więcej gatunków postępujemy jak wyżej.
189
190
h2. Opis
191
192
<pre>
193
<dc:description xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). 
194
Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
195
</pre>
196
197
Zestandaryzowany opis projektu. Należy go zachować w podanej postaci.
198
199
h2. Identyfikator
200
201
<pre>
202
<dc:identifier.url xml:lang="pl">LINK DO STRONY W SERWISIE WOLNELEKTURY.PL</dc:identifier.url>
203
</pre>
204
205
Identyfikator to w przypadku pozycji publikowanych w internecie adres URL.
206
207
h2. Źródło
208
209
<pre>
210
<dc:source.URL xml:lang="pl">LINK DO PLIKU ŹRÓDŁOWEGO NA STRONACH POLONA.PL</dc:source.URL>
211
212
<dc:source xml:lang="pl">ADRES WYDAWNICZY</dc:source>
213
214
<dc:source.ISBN xml:lang="pl">NUMER ISBN PLIKU ŹRÓDŁOWEGO</dc:source.ISBN>
215
</pre>
216
217
Źródło to identyfikator źródła, miejsce z którego pochodzi zdigitalizowany tekst. Tutaj podajemy link do materiałów źródłowych w bibliotece Polona.
218
Osobno podajemy adres wydawniczy według następującego schematu:
219
Nazwisko, Imię (daty życia autora), Tytuł dzieła, ew. Imię i Nazwisko tłumacza, Nazwa wydawcy, numer wydania, Miejsce wydania, rok
220
Wszystkie te dane są dostępne w Polonie.
221
Jeśli książka została opatrzona numerem ISBN podajemy go w osobnym polu, jeśli nie, to pomijamy to pole.
222
223
*Przykłady:*
224
225
<dc:source xml:lang="pl">Andersen, Hans Christian (1805-1875), Baśnie, tłum. Cecylia Niewiadomska, Gebethner i Wolff, wyd. 7, Kraków, 1925</dc:source>
226
227
<dc:source xml:lang="pl">Mickiewicz, Adam (1798-1855), Poezje, tom 2, Wiersze z lat 1825-1855 (Pieśni - Sonety - Poezje patrjotyczne, 
228
religijne i filozoficzne - Wiersze okolicznościowe - Bajki), Krakowska Spółdzielnia Wydawnicza, wyd. 2 popr., W. L. Anczyc, Kraków, 1928</dc:source>
229
230
<dc:source xml:lang="pl">Morsztyn, Jan Andrzej (1621-1693), 275 wierszy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1977</dc:source>
231
232
h2. Prawa autorskie
233
234
<pre>
235
<dc:rights xml:lang="pl">OPIS STANU PRAWNEGO TEKSTU</dc:rights>
236
</pre>
237
238
Prawa-autorskie to informacja o statusie praw autorskich opisywanego dzieła. W tym polu należy możliwie szczegółowo i dokładnie opisać wszystkie informacje mogące mieć wpływ na status prawny dzieła, ze szczególnym uwzględnieniem dat śmierci autora i tłumacza (utwory objęte są prawem autorskim przez 70 lat po śmierci ich autorów), zaś w przypadku utworów nie będących w domenie publicznej także informacja o posiadaczach praw autorskich.
239
W przypadku biblioteki Wolne Lektury dostępne są jedynie pozycję będące już w domenie publicznej. Przyjeliśmy następującą konwencję wypełniania tego pola: "Domena publiczna - podajemy nazwisko autora lub tłumacza oraz datę jego śmierci.
240
241
*Przykłady:*
242
243
<dc:rights xml:lang="pl">Domena publiczna - Jan Andrzej Morsztyn zm. 1693</dc:rights>
244
245
<dc:rights xml:lang="pl">Domena publiczna - tłumacz Józef Paszkowski zm. 1861 </dc:rights>
246
247
<dc:rights xml:lang="pl">Domena publiczna - Bogurodzica powstała we wczesnym średniowieczu, chociaż dokładna data jest nieznana. 
248
Przeważają hipotezy badaczy wskazujące na XI lub XII w. jako czas jej powstania. Pierwszy zapis tekstu jest późny, z początku XV w. (ok. 1407); 
249
wcześniejsze zapisy mogły zaginąć, ale też tekst mógł krążyć w obiegu ustnym.</dc:rights>
250
251
<pre>
252
<dc:date.pd xml:lang="pl">DATA DO DOMENY PUBLICZNEJ</dc:date.pd>
253
</pre>
254
255
W tym polu zapisujemy sam rok śmierci ostatniego ze współautorów. Na przykład Hans Christian Andersen zmarł w roku 1875, ale jego tłumaczka Cecylia Niewiadomska zmarła w roku 1925. W tym polu wpisujemy więc 1925, jako najpóźniejszą datę mającą wpływ na status prawny dzieła. W przypadku autorów żyjących wpisujemy cztery zera (0000).
256
257
h2. Format pliku
258
259
<pre>
260
<dc:format xml:lang="pl">xml</dc:format>
261
262
<dc:type xml:lang="pl">text</dc:type>
263
264
<dc:type xml:lang="en">text</dc:type>
265
</pre>
266
267
Pola Format i typ opisują typ pliku i/lub nośnika. W naszym przypadku zawsze będzie to xml i text, więc pozostawiamy je w niezmienionej formie.
268
269
h2. Data wydania
270
271
<pre>
272
<dc:date xml:lang="pl">DATA UTWORZENIA PLIKU DC</dc:date>
273
</pre>
274
275
Umownie za datę wydania uznajemy datę utworzenia pliku DC. W przypadku przygotowania kolejnej wersji utworu do eksportu na serwis wolnelektury.pl wprowadzamy nową datę. Kodowanie daty-wydania jest zdefiniowane w profilu ISO 8601 (http://www.w3.org/TR/NOTE-datetime) jako format RRRR-MM-DD (rok-miesiąc-dzień).
276
277
h2. Poziom nauczania
278
279
<pre>
280
<dc:audience xml:lang="pl">POZIOM NAUCZANIA</dc:audience>
281
282
<dc:audience xml:lang="pl">POZIOM NAUCZANIA</dc:audience>
283
</pre>
284
285 6 Paulina Choromańska
To pole wykorzystujemy do podania poziomu nauczania (nauczanie początkowe, szkoła podstawowa kl. IV-VI, szkoła podstawowa kl. VII-VIII gimnazjum, liceum), w której dzieło jest lekturą. Korzystamy z jednego z czterech skrótów: SP1, SP2, SP3, G* lub L. Można użyć więcej niż jednego takiego pola w razie potrzeby.
286
287 7 Paulina Choromańska
*oznaczenie to zostanie usunięte po zakończeniu nauki przez ostatni rocznik uczniów gimnazjum.
288 4
289
h2. Język
290
291
<pre>
292
<dc:language xml:lang="pl">pol</dc:language>
293
</pre>
294
295
Język to język dzieła. Należy podać przy użyciu znormalizowanego trzyliterowego kodu wg PN-ISO 639-2 (np.: polski = pol). "Kody nazw języków":http://docs.google.com/View?docid=dc74rf44_12zbw5z9 w Załączniku nr 6 "ePoradnika redaktora zasobów cyfrowych".
296 5 Paulina Choromańska
297
h2. ISBN
298
299
Po nadaniu numerów ISBN poszczególnym formatom danej książki należy zamieścić te informacje w metadanych.
300
301
h2. Okładka
302
303
Znalezioną w Internecie okładkę (na licencji CC BY lub CC BY-SA) przed zastosowaniem w utworze należy dodać do repozytorium. Po kliknięciu „dodaj nowy” można albo ręcznie wypełnić formularz opisujący pobierany obrazek, albo podać adres obrazka w serwisie Flickr, co pozwoli wypełnić formularz automatycznie.
304
305
Po dodaniu okładki do repozytorium wygenerowane zostaną odpowiednie metadane: adres zasobu, informacja o autorze zdjęcia i licencji, źródło zasobu.
306
307 4
308
h2. Tagi zamykające
309
310
<pre>
311
</rdf:Description>
312
</rdf:RDF>
313
</pre>
314
315
Te tagi zamykają plik Dublin Core i muszą pozostać nienaruszone.