Pielgrzym¶

Jest to motyw charakterystyczny dla dziewiętnastowiecznej wizji egzystencji i kondycji ludzkiej, dlatego szczególnie często pojawia się w literaturze romantycznej (np. w Sonetach krymskich i Księgach narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego Adama Mickiewicza). Ponadto w polskich tekstach tego okresu łączy się tematycznie z kondycją emigranta oraz wygnaniem. Właściwe życiu pielgrzyma stałe Droga|„bycie w drodze”]] jest pewnym dążeniem ukierunkowanym. Pielgrzym w swym podstawowym znaczeniu jest to pątnik podróżujący do miejsc świętych, zaś Mickiewiczowski patriota-emigrant pielgrzymuje do swej ojczyzny. Przeciwieństwem drogi pielgrzyma będzie więc błądzenie. Klasyczne ujęcie motywu łączy się natomiast z toposem Homo viator (z łac.: wędrowiec, podróżny, pielgrzym) będącym hasłem dla filozoficznej metafory przedstawiającej życie ludzkie w ogóle jako nieustanną wędrówkę, drogę od narodzin do śmierci oraz duchowe lub fizyczne poszukiwanie sensu (zob. też: życie jako wędrówka).